Bijna vier decennia lang heeft Camaïeu zich gespecialiseerd in damesmode, gericht op vrouwen van 20 tot 60 jaar.
De faillissement in september 2022 heeft een einde gemaakt aan een netwerk van honderden winkels in Frankrijk en het buitenland, maar het merk zelf heeft overleefd via overnameprojecten die een fundamentele vraag oproepen: waar en hoe kunnen we vandaag de dag Camaïeu-kleding produceren?
Ook interessant : De geheimen van het leven en het succes van de Franse rapper Niska
Textielherkomstclaims: wat de DGCCRF sinds 2022 in de gaten houdt
Voordat we het over productie hebben, moeten we het wettelijke kader begrijpen dat elke herkomstclaim omringt. Sinds 2022 heeft de DGCCRF de controles op de herkomstclaims van kleding versterkt. Verschillende merken zijn gesanctioneerd omdat ze een “gemaakt in Frankrijk” hebben geclaimd terwijl er slechts één kleine productiestap op het grondgebied plaatsvond.
Om legitiem te kunnen claimen dat een kledingstuk in Frankrijk is gemaakt, vereist de douaneregelgeving dat de “laatste substantiële transformatie” in Frankrijk heeft plaatsgevonden. Concreet is een eenvoudige strijkbeurt of een laatste kwaliteitscontrole niet voldoende. Weven, verven, snijden en assembleren zijn de stappen die de autoriteiten onderzoeken om een claim te valideren.
Lees ook : De iconische zinnen van het medisch consult: hun oorsprong en betekenis
Deze regelgevende druk weegt rechtstreeks op elk herstartproject van Camaïeu onder de vlag “made in France”. Het oude model van het merk, gebaseerd op massale volumes en lage productiekosten, voldeed niet aan deze eisen van nauwkeurige traceerbaarheid van de locaties van weven, verven, vervaardigen en afwerken. Iedereen die het merk met nationale ambitie overneemt, moet deze beperking vanaf het ontwerp van de collecties integreren.
Om het verhaal van Camaieu in Noyelles-Godault en de historische band tussen het merk en het noorden van Frankrijk te begrijpen, moeten we terug naar de eerste jaren van het merk, toen de logistiek en de stijlbureaus zich concentreerden in de Hauts-de-France.
Productiemodel van Camaïeu vóór 2022: verre uitbesteding en massale volumes
Tijdens zijn jaren van activiteit functioneerde Camaïeu zoals de overgrote meerderheid van de Franse fast-fashion merken. De overgrote meerderheid van de kleding die in Frankrijk wordt verkocht, wordt in het buitenland geproduceerd, en Camaïeu vormde daarop geen uitzondering.
Het stijlbureau ontwierp de modellen in Frankrijk, maar de productie werd uitbesteed naar Zuidoost-Azië, China en, in mindere mate, het Middellandse Zeegebied (Tunesië, Marokko, Turkije). Dit schema maakte het mogelijk om lage verkoopprijzen te handhaven op een zeer concurrerende damesmode-markt. Het merk had een significante marktaandeel in de Franse damesmode.
Het ontwerp bleef Frans, de productie niet. Dit onderscheid is fundamenteel om de huidige beloftes van herlocalisatie te begrijpen. Ontwerpen in Frankrijk (patronen, keuze van stoffen, prototyping) en produceren in Frankrijk (snijden, assembleren, afwerken) zijn twee zeer verschillende industriële realiteiten qua kosten en capaciteiten.
Herlocalisatie van textiel in Frankrijk: kleine series en mediterrane productie
Sinds de liquidatie van Camaïeu passen de actoren die het merk hebben overgenomen of hergebruikt zich aan een bredere trend aan die in de Franse textielsector wordt waargenomen. De logica is niet langer die van massale volumes geproduceerd in Azië, maar van kleine series herlocaliseerd naar Europa of het Middellandse Zeegebied.
Deze omschakeling beantwoordt aan verschillende gelijktijdige beperkingen:
- De vermindering van onverkochte voorraden, die een morele en binnenkort wettelijke verplichting is met de anti-verspillingswetten, dringt aan op minder maar dichterbij produceren
- De levertijden vanuit Azië (enkele weken per zeetransport) maken het niet meer mogelijk om snel in te spelen op de snelle markttrends
- Portugal, Marokko en Tunesië bieden een compromis tussen arbeidskosten en geografische nabijheid, met erkende textielvaardigheden
- De Franse ateliers, hoewel in aantal beperkt, positioneren zich opnieuw op niches van kleine en middelgrote series met hoge toegevoegde waarde
Het herstartproject van Camaïeu als merk “100% made in France” is gebaseerd op een netwerk van nationale ateliers, met productiekosten die hoger zijn dan het Europese gemiddelde. Deze meerkosten vereisen een prijsherpositionering die breekt met het historische DNA van het merk: kleding die toegankelijk is voor de meeste mensen.
Camaïeu made in France: concrete industriële afwegingen
Een fast-fashion merk omvormen tot een merk van Franse productie is niet alleen een kwestie van leverancier veranderen. De Franse industriële basis in de kledingsector is sinds de jaren ’90 aanzienlijk afgenomen. De ateliers die nog actief zijn in Frankrijk zijn gespecialiseerd, vaak klein, en al in gebruik door andere merken die zich inzetten voor made in France.
De nationale productiecapaciteit beperkt mechanisch de denkbare volumes. Een project zoals dat van Camaïeu zou over een decennium of langer moeten plannen om een industriële basis op te bouwen die in staat is om aan een significante vraag te voldoen.
Bovendien stelt elke productiestap een specifiek sourcingprobleem. Frankrijk heeft spinnerijen in het noorden en in Auvergne-Rhône-Alpes, maar de weef- en verfcapaciteiten blijven beperkt in vergelijking met de behoeften van een merk met nationale ambities. Het volledige netwerk, van draad tot afgewerkt kledingstuk, vereist coördinatie van geografisch verspreide onderaannemers, wat de logistiek bemoeilijkt.
De inzet van Camaïeu voor Franse productie blijft een langetermijn industrieel project, waarvan de levensvatbaarheid evenzeer afhangt van de bereidheid van de consumenten om meer te betalen als van de werkelijke capaciteit van het gebied om deze productievolumes te absorberen. Het merk dat miljoenen vrouwen tegen een gematigde prijs heeft gekleed, zal op een heel ander vlak moeten overtuigen: dat van verifieerbare transparantie en de aanvaarde prijs.